Met naam en toenaam

Namen geven aan personages

Namen verzinnen voor mijn personages, ik maak er altijd een veel te groot ding van. Bij mijn thrillerdebuut Fatale keuzes heb ik van bijna iedereen wel een keer de naam veranderd. Emily heette eerst Amy, Matthijs was Alex en Lisa Linda.

Heb jij daar ook last van? Dat je in eerste instantie een naam kiest die later niet meer blijkt te passen bij het personage dat je hebt gecreëerd? Als je net zo erg bent als ik zijn de tips uit deze blog wellicht iets voor jou. 😉

  1. Leer je personages beter kennen.

Hoe weet je het beste welke naam bij je personages past? Precies: als je hun karakters kent. Zijn ze verlegen of juist uitbundig, vrolijk of neerslachtig? Ook kan het verschil maken wat hun afkomst is (van adel, arm, Nederlands, buitenlands, gelovig, atheïst).

  1. Zoek foto’s bij je personages.

Zelf heb ik het gevoel dat ik mijn personages nog makkelijker leer kennen door foto’s te zoeken van hoe ze eruitzien. Dan kan ik beter bepalen of hun naam bij hun uiterlijk past. Vaak gebruik ik foto’s van acteurs of actrices. Dan zoek ik bij Google Afbeeldingen op bijvoorbeeld: ’40 year old actors’.

  1. Verzamel het hele jaar door namen.
Hou ook als je op dit moment even geen nieuwe namen nodig hebt een lijstje bij met namen die je aanspreken. Dat scheelt je misschien wat hersenbrekens bij je volgende verhaal.

Schrijf namen op van bijvoorbeeld nieuwslezers, caissières, winkelmedewerkers, sporters of namen die je tegenkomt in nieuwsberichten.

  1. Gebruik zoektermen als: ‘populaire voornamen in [jaartal]’.
Van namen die nu populair zijn, hadden mensen 20 jaar geleden wellicht nog nooit gehoord. Als de moeder van je hoofdpersoon Daenerys of Arya heet (vernoemd naar de personages uit Game of Thrones), is dat een beetje ongeloofwaardig. Tenzij je verhaal zich natuurlijk in de toekomst afspeelt en de moeder in 2019 is geboren. 😉

Zoek daarom op bijvoorbeeld: ‘populaire meisjesnamen/jongensnamen [jaartal]‘.

  1. Denk na over de betekenis van namen.
Als je zoekt op populaire jongens- of meisjesnamen uit bijvoorbeeld 1984 (mijn geboortejaar) kun je op (baby)namensites terechtkomen als:

Het leuke is dat je door kunt klikken en dan ook de betekenis van een naam kunt achterhalen. Past deze betekenis wel bij je personage?

  1. Denk ook na over achternamen.

Hebben je personages Nederlandse namen, dan kun je hier een lijst vinden met de meest voorkomende achternamen:

Of doe ideeën op op deze site, die als je doorklikt ook cijfers geeft over de meest voorkomende voornamen bij deze achternamen en de meest voorkomende plaatsen:

Wil je achternamen gebruiken waar een gedachte achter zit, dan kun je de betekenis ervan met een beetje mazzel terugvinden door te googelen op: ‘betekenis achternaam XYZ’.

Zoek je een achternaam die populair is in een specifieke regio, dan kun je op deze site het aantal naamdragers per gemeente checken (in 2007):

Voor een beetje variatie kun je gebruikmaken van verschillende typen achternamen:

  • Afstammingsnamen: vernoeming naar vader, moeder of een ander familielid, zoals Jansen of Pieterse.

  • Geografische namen: vernoeming naar steden, dorpen, streken of woonadressen, zoals Van Haarlem, Hollander, Verhoeven, Van de Velden.

  • Beroepsnamen: vernoeming naar beroepen of het ambt dat iemand bekleedde, zoals Bakker, Visser, Smit, De Graaf, Den Hertog.

  • Eigenschapsnamen: vernoeming naar fysieke of psychische eigenschappen die iemand bezat of een dier waarmee iemand vergeleken werd, zoals De Groot, De Zwart of De Leeuw.
Ook een populaire buitenlandse achternaam is makkelijk gevonden door bijvoorbeeld te zoeken op ‘populaire achternamen Italië’ of ‘meest voorkomende achternamen Duitsland’.

De meeste zoekresultaten zul je natuurlijk krijgen als je in het Engels zoekt: ‘popular Italian last names/surnames’ of ‘popular last names/surnames Italy’.

  1. Zorg dat namen niet te veel op elkaar lijken qua spelling of klank.

Niets verwarrender dan namen die te veel op elkaar lijken, zoals Tim en Tom of Marlou en Marlène. Vermijd dit daarom zoveel mogelijk, tenzij het natuurlijk functioneel is, bijvoorbeeld om expres verwarring te veroorzaken.

  1. Wees consistent in hoe verschillende personages elkaar noemen.
In een van mijn favoriete boeken over schrijven, Don’t Murder Your Mystery, waarschuwt Chris Roerden dat het gebruik van verschillende aanspreekvormen voor verwarring kan zorgen. Bijvoorbeeld als detective Robert Smith soms Bob, Rob of Bobby wordt genoemd en op andere momenten weer detective Smith of kortweg Smitty.
Toch kun je bijnamen van personages ook op een logische, consequente manier gebruiken om de relatie tussen personages te laten zien. Zo noemt de partner van een personage hem/haar misschien anders dan een collega of een moeder.
Chris Roerden over een personage met de naam Susan Chase:

Suze is a nickname used only by Chad, her fiancé (…). Those who call her Susan include friends and those who pretend to be. Chase is what she’s called by those who dislike her smart attitude.’

Een andere tip van Roerden is om na te denken over het doel dat je met deze varianten hebt:

‘As with any technique, examine your purpose. If you are using different names to conceal a character’s identity, the technique has a plot-related purpose. If those different names signify relationships and attitudes, the technique has a character-related purpose.’

Varieer dus niet alleen omwille van het variëren.

  1. Wees niet bang om namen later te veranderen.
Ik zal de laatste zijn die zal zeggen dat je bij je oorspronkelijk naamkeuze moet blijven. Bijna al mijn belangrijkste personages uit Fatale keuzes hebben in de loop van het schrijfproces een naamsverandering ondergaan.

Tijdens het schrijven leer je je personages steeds beter kennen. Het is dus helemaal niet zo gek dat een naam later toch niet meer zo goed bij zijn/haar karakter blijkt te passen.

Wat zijn jouw tactieken bij het kiezen van namen voor je personages?

Deel het in de besloten Facebookgroep van BackWords.