10 tips om jouw personages nog beter te doorgronden

‘Aangenaam kennis te maken,’ zei het personage, ‘ik ben jouw hoofdpersoon.’ Of zou hij eerder het type zijn dat met ‘Wat mot je?’ reageert?

Het plot mag dan wel de ruggengraat van je boek zijn, het zijn de personages die de lezer het verhaal in trekken.

Zolang degene door wiens ogen wij het plot meemaken geloofwaardig overkomt, kun je de meest absurde dingen laten gebeuren. Mensen kunnen opeens tovenaars blijken, dieren kunnen praten of de ene plottwist na de ander kan zich voordoen.

We willen als lezer meeleven met de protagonist, we willen ons zo betrokken voelen dat het welzijn van de personages er voor ons toe doet.

Dus hoe zorg je ervoor dat je jouw personages leert kennen alsof het je eigen kinderen zijn?

10 tips om jouw personages nog beter te doorgronden:

  1. Ga The Sims spelen.

Stiekem een van de leukste schrijfontwijkende activiteiten. 😉 Voor mij persoonlijk is de PC-game The Sims 2 echt jeugdsentiment. Uren en uren kon ik daarmee bezig zijn. Huizen bouwen, nieuwe families aanmaken (inclusief huisdieren), mijn Sims naar de universiteit laten gaan, carrière laten maken, verliefd laten worden, etc. etc.

Een tijdje geleden dacht ik laat ik The Sims voor het eerst in jaren weer eens gaan spelen. Wat voor excuus kon ik beter gebruiken dan zeggen dat ik mijn hoofdpersoon Emily op een iets dynamischere manier wilde leren kennen?

  1. Beheer de agenda van je hoofdpersoon.

Download en print onderstaande afbeelding en vul het in alsof het een pagina is uit de agenda van je hoofdpersoon.

  • Wat doet hij/zij zoal op een dag?
  • Wat is zijn/haar belangrijkste dagactiviteit?
  • Met wie of waarvoor maakt hij/zij afspraken?

Ik heb voor de te downloaden agenda expres de week rond kerst gekozen. Viert de hoofdpersoon überhaupt kerst? En zo ja, wie zitten er aan het kerstontbijt, de kerstlunch en/of het kerstdiner?

  1. Houd een week lang een dagboek bij (of schrijf ochtendpagina’s) namens je hoofdpersoon.

Stel jezelf daarbij de volgende vragen:

  • Wat gaat er in hem/haar om?
  • Wat houdt/hem haar dagelijks bezig?
  • Hoe is over het algemeen zijn/haar humeur en kijk op het leven (is hij/zij een doemdenker of positivo)?

  1. Vul een persoonlijkheidstest in alsof je jouw hoofdpersoon bent.

Ga naar een van onderstaande sites en vul antwoorden in die jouw hoofdpersoon zou geven. Wat voor persoonlijkheidstype komt eruit? Wat zijn zijn/haar sterke punten, maar misschien voor jouw plot wel interessanter: welke valkuilen horen daarbij?

Is dit een persoonlijkheid die geschikt is voor jouw verhaal of zou het handiger zijn als je personages iets meer of iets minder van het een of ander bezaten?

Enkele sites (of google “gratis persoonlijkheidstest”):

Als je geen zin hebt om een hele test in te vullen, kijk dan eens naar de uitleg van Carrièretijger.nl m.b.t. The Big Five.

Door te variëren met karaktertrekken zorg je ervoor dat niet al je personages op elkaar lijken. Tegenstrijdige personages kunnen natuurlijk voor interessante situaties en conflicten zorgen.

  1. Doe boodschappen namens je hoofdpersoon.

Ga naar de supermarkt en bedenk je:

  • Wat koopt mijn hoofdpersoon het liefst en wat het vaakst?
  • Houdt hij/zij van gezond eten of juist van snacks?
  • Van zelf koken of kant-en-klaarmaaltijden?
  • Haalt hij/zij alleen boodschappen voor zichzelf of voor een heel gezin?
  • Houdt hij/zij zich altijd aan een boodschappenlijstje of bedenkt hij/zij ter plekke wat er gekocht moet worden?

Wat zeggen deze keuzes over de persoonlijkheid en het leven van jouw hoofdpersoon?

  1. Vul een vriendenboekje in voor je hoofdpersoon.

Zorg ervoor dat je behalve de hoofdpersoon ook de personages om hem/haar heen beter leert kennen. (Want weet je nog wat Chris Roerden voor tip had?)

Vul namens deze bijfiguren het vriendenboekje van jouw hoofdpersoon in. Op deze manier kom je niet alleen meer te weten over de omringende personages maar ook over hoe zij over de hoofdpersoon denken.

In vriendenboekjes staan vragen en stellingen zoals:

  • Naam:
  • Leeftijd:
  • Woonplaats:
  • Kleur haar:
  • Kleur ogen:
  • Ik kan echt niet leven zonder:
  • Ik word chagrijnig van:
  • Voor dit gerecht kun je mij wakker maken:
  • Eén van de mooiste plekken waar ik ben geweest:
  • Hier ben ik heel goed in:
  • Bijna niemand weet dat:
  • Deze persoon zou ik voor één dag willen zijn:
  • Mijn ultieme droom:
  • De beste manier om het weekend te beginnen:
  • Mijn grootste uitdaging ooit:
  • Dit heb ik het laatst gegoogled:
  • Beste uitvinding ooit:
  • Dit zal ik in huis halen als jij langskomt:
  • Op dit dier lijk jij het meest:
  • Mijn leukste herinnering aan jou:
  • Dit ben jij in drie woorden:
  • Mijn tip voor een gelukkig leven:
  • Wat ik je nog wil zeggen:

Ook al lijken deze personages op het eerste gezicht misschien minder belangrijk, om een geloofwaardig verhaal neer te zetten, zul je hen toch moeten doorgronden alsof het je hoofdpersonen zijn.

  1. Verzamel foto’s van alles.

Wat voor de hand liggender maar daardoor niet minder nuttig of minder leuk: verzamel foto’s uit tijdschriften, kranten, folders van modemerken en/of reclameblaadjes.

Denk daarbij niet alleen aan foto’s waarop de personages zelf staan, maar ook aan hun favoriete gebruiksvoorwerpen, gerechten, huisinrichting, etc.

Voor mij persoonlijk komen mijn personages pas echt tot leven komen als ik hen voor me zie. Zeker als ik nog niet zo lang over hen aan het schrijven ben en we nog in de aftastfase zitten. Om de een of andere reden kan ik me met hun foto’s erbij beter inleven in hun situatie en me voorstellen wat voor persoonlijkheid bij hen past.

Zelf kies ik graag acteurs en actrices als mijn schrijfslachtoffers. Zo stond voor *De andere kant* Heath Ledger model voor mijn personage Lucas, Kate Winslet voor een moeder, en een jonge George Clooney voor de vader van hoofdpersoon Emily.

  1. Vul het karakterprofiel van Reedsy in.

Eventueel te downloaden door je e-mailadres achter te laten, maar anders gewoon over te typen via https://blog.reedsy.com/character-profile/: de zéér uitgebreide vragenlijst van Reedsy.

Aan de hand van deze lijst geef je antwoord op de meest uiteenlopende vragen die allen gaan over 3 aspecten uit het leven van jouw personages:

  1. De buitenkant: van haarkleur tot tics.
  2. Hun achtergrondverhaal: van vroegste herinnering tot rolmodellen.
  3. Hun kern of psychologie: van geheimen tot favoriete quote.

Zo ontstaat er vanzelf een zeer gedetailleerde karakterschets.

Vergeet niet dat je de meeste van deze informatie nooit zult noemen in jouw verhaal. Dit is vooral bedoeld voor jouzelf. Deze gegevens bepalen echter wel het doen en laten van jouw personages en daarmee het verloop van jouw plot.

  1. Verzin voor iedere letter van de voornaam van je hoofdpersoon een karaktereigenschap of iets anders dat te maken heeft met zijn/haar persoonlijkheid.

Een voorbeeld:

Mijn hoofdpersoon van *De andere kant* heet Emily. Hierbij kan ik de volgende karaktereigenschappen bedenken:

  • E = eenheid, omdat ze eigenlijk niet van ruzies houdt.
  • M = moed, omdat ze zich niet zomaar laat afschrikken door lastige situaties.
  • I = intelligent, omdat ze in combinatie met haar nieuwsgierigheid goed is in het uitvinden hoe de vork in de steel zit.
  • L = leuk gevonden worden, omdat ze graag de lieve vrede wil bewaren en niemand op zijn/haar tenen wil trappen.
  • Y = Yes, omdat ze ondanks alle tegenslagen meestal positief in het leven staat.

Door dit ter plekke uit mijn duim te zuigen, komen er vanzelf weer ideeën voor toevoegingen die ik erachter zou kunnen zetten.

Bijvoorbeeld dat het leuk gevonden worden haar niet altijd helpt de juiste keuzes te maken. Of dat het niet op iemands tenen willen trappen er soms toe leidt dat ze dingen geheimhoudt, waardoor het later juist voor problemen zorgt.

  1. Ga 4x brainstormen of maak een spinassociatie en ga daarna freewriten.

Gebruik onderstaand schema om jezelf op weg te helpen met het daadwerkelijk beginnen met schrijven.

Heb jij nog andere tips om ervoor te zorgen dat jouw personages geen geheimen meer voor je hebben? Deel ze binnen de besloten Facebook-groep van BackWords!