Hoe maak je een karakterprofiel?

Geloofwaardige personages creëren

Een boek valt of staat met geloofwaardige personages.
De enige manier om dit voor elkaar te krijgen is door je hoofdpersonen zo goed mogelijk te leren kennen. Hoewel je hen vaak pas echt doorgrondt tijdens het schrijven, kan het ook nuttig zijn om in de beginfase van je verhaal alvast extra na te denken over hun levens.
Een karakterprofiel of karakterdossier voor je belangrijkste personages kan hierbij helpen.
Een veelgehoorde schrijftip is om jouw held gedurende het verhaal een ontwikkeling door te laten maken. Om dit voor elkaar te krijgen, is het o.a. handig om te weten wat jouw belangrijkste personages drijft, wat hun sterke en zwakke karaktereigenschappen zijn en hoe hun onderlinge relaties zijn.
Je wilt immers geen platte stereotypen creëren, maar personages met diepte.
Een ander voordeel van karakterprofielen is dat je nooit meer bang hoeft te zijn dat je halverwege je boek bent vergeten hoe bijvoorbeeld de moeder van je hoofdpersoon heet of wat voor trauma de slechterik ook alweer heeft opgelopen in haar jeugd.
Let op: een karakterdossier is een dynamisch naslagwerk.
Vul het tijdens het schrijven aan als je bijvoorbeeld voor het eerst iemands haarkleur noemt of beschrijft wat voor gedrag deze persoon vertoont wanneer zij zenuwachtig is.

In deze blog bespreek ik 6 onderdelen waarover je tijdens het opstellen van een karakterprofiel zou kunnen nadenken. Natuurlijk is voor het ene verhaal andere informatie over je personages interessanter dan voor het andere verhaal. Selecteer dus vooral wat voor jou relevant is en negeer de rest.

1.      Basisgegevens 📝

  • Naam (vernoemd naar iemand?)
  • Geboortedatum > leeftijd tijdens het boek
  • Geboorteplaats
  • Huidige woonplaats
  • Huidige woonsituatie (bijv. rijtjeshuis/villa/flat/kasteel/boomhut/boerderij, gezin, huisgenoten, huisdieren?)
  • Nationaliteit
  • Burgerlijke staat (ongehuwd, samenwonend, gehuwd, geregistreerd partnerschap, gescheiden, weduwe/weduwnaar)
  • Opleiding(en)
  • Beroep / belangrijkste dagtaak
  • Inkomen (arm/modaal/rijk)

2.      Uiterlijkheden 👕

  • Kleur ogen
  • Haarkleur
  • Haarstijl
  • Algemene gezondheid (bijv. wel/geen bril, chronische ziekte of beperking)
  • Lichaamsbouw (bijv. breed, tenger, volslank, gespierd, atletisch)
  • Lichaamshouding (bijv. zelfverzekerd, licht gebogen, stijf)
  • Maniertjes (bijv. tics in gedrag of tijdens spreken, manier van bewegen, manier van lopen, handgebaren)
  • Spraak (bijv. stopwoordjes, een slogan, spraakstoornis, maakt wel of geen gebruik van scheldwoorden, geeft vaak complimenten)
  • Uiterlijke kenmerken (bijv. littekens, tatoeages, moedervlekken)
  • Mate van uiterlijke verzorging
  • Favoriete kledingstijl

Wat ik zelf altijd erg leuk vind om te doen, is het zoeken van foto’s bij mijn personages. Dan komen ze voor mijzelf nog meer tot leven, omdat ik ze letterlijk voor me zie. Meestal zoek ik in het Engels op bijvoorbeeld ’50 year old man’ of ’30 year old actress’.

3.      Persoonlijkheid: karaktereigenschappen en voorkeuren ❤

  • Mooiste karaktereigenschap(pen)
  • Slechtste karaktereigenschap(pen)
  • Sterke punten
  • Gebreken
  • Angsten
  • Geheimen
  • Dierbaarste bezit
  • Introvert/extrovert
  • Optimist/pessimist
  • Lekker eten
  • Vies eten
  • Favoriete landen/plaatsen
  • Favoriete quote
  • Favoriete boeken
  • Favoriete films
  • Favoriete muziek

Enkele vragen die je verder zou kunnen beantwoorden:

  • Hoe zien je personages zichzelf?
  • Hoe presenteren ze zich naar de buitenwereld (wat zou hij/zij op een datingprofiel invullen)?
  • Hoe zien familie en beste vrienden hen?
  • Hoe zien collega’s/medestudenten hen?
  • Hoe ziet het andere geslacht hen?
  • Wat voor eerste indruk wekken ze op vreemden?
  • Waar zijn ze trots op?
  • Waar worden ze gelukkig van?
  • Waar worden ze verdrietig van?
  • Waar worden ze boos van?
  • Wanneer raken ze verveelt?
  • Waarover zouden zij liegen?
  • Hoe is hun moraal kompas?
  • Staan ze graag in de belangstelling of niet?
  • Wat staat er op hun bucketlist?

4.      Relaties 💑

  • Familie (basisgegevens van vader, moeder, broers/zussen)
  • Uitgebreide familie (basisgegevens van grootouders, ooms, tantes, neefjes en nichtjes)
  • Liefdesrelatie
  • Beste vrienden (basisgegevens, waar kennen ze elkaar van)
  • Overige vrienden (basisgegevens, waar kennen ze elkaar van)
  • Vijanden (basisgegevens, waar kennen ze elkaar van)
  • Collega’s (basisgegevens)

Vraag je bij deze relaties af:

  • Hoe vaak ziet de hoofdpersoon hen?
  • Wat is hun economische situatie?
  • Hoe zijn de onderlinge verhoudingen?
  • Hoe stelt je hoofdpersoon zich 1-op-1 op t.o.v. deze mensen en hoe in grotere gezelschappen?
  • Wie vraagt hij/zij om advies over relaties/werk/praktische zaken/technische zaken/huishoudelijke taken/financiën/om te sparren over ideeën?
  • Wat zoekt je hoofdpersoon in een vriendschappelijke relatie?
  • Wat zoekt hij/zij in een liefdesrelatie?
  • Hoe ziet het karakter en uiterlijk van de ideale liefdespartner eruit?

5.      Verleden ⏰

  • In wat voor omgeving opgegroeid? (Bijv. platteland, stad, natuur, eiland)
  • Wat voor jeugd gehad? (Bijv. zorgeloos, traumatisch, liefdevol, verwaarloosd)
  • Schoolsituatie
  • Sport
  • Muziek
  • Idolen
  • Hobby’s als kind
  • Droombaan als kind
  • Bijbaantjes
  • Positieve herinneringen
  • Negatieve herinneringen
  • Trauma’s
  • Belangrijkste momenten en keerpunten
  • Strafblad/braaf
  • Hoe zou hij/zij zichzelf als kind beschrijven?
  • Welk advies zou hij/zij zichzelf nu geven?

6.      Toekomst 📅

  • Dagelijkse doel(en)
  • Levensdoel(en)
  • Doel(en) gedurende het verhaal
  • Motivatie
  • Verlangen(s)
  • Obstakels (geld, karaktereigenschappen, fysieke beperkingen, vaardigheden)
Wil je nog uitgebreider aan de slag met je karakterprofiel?
Hoe leer jij je personages kennen? Doe je dit volledig vooraf of ontstaat hun profiel pas tijdens het schrijven?

Deel het in de besloten Facebookgroep van BackWords.